Vrije software binnen het onderwijs is geen keuze, maar een voorwaarde

Een aantal scholen in Amsterdam heeft gekozen voor open source software,

Als voordelen noemen ze flexibiliteit, vrijheid en kostenbesparing. Dat is allemaal waar, maar toch draait het in dit verhaal vooral om de voordelen voor de scholen zelf en niet die van de leerlingen. In India zien ze dat anders. In het kader van een Nationale Conferentie over onderwijs en vrije software hebben ze daar de volgende verklaring opgesteld:

The Role of ICT and Education in Social Inclusion

Information & Communication Technology (ICT) is one of the most powerful technologies ever developed by humankind. It has drastically changed the way we do things, the way we communicate and even the way we think. Education is one of the spheres of human activity that is being strongly influenced by ICT.

Time has come to make things go the other way around and make good education influence the world of ICT. This because, while the teaching of ICT has been incorporated at the school-level and ICT itself is being used in the classroom and outside for teaching and learning more effectively, access to ICT is not universal due to various reasons, generally falling under “digital exclusion”.

Digital exclusion (the exclusion of large masses of human beings from the benefits of ICT) is an effect of the current economical system, but has many concurrent causes:

  • the lack or poor quality of education in the field of IT in both “developed” as well as “developing” countries. There is lot of ICT technical training, in particular there is strong pression and funding from big US charities, for proprietary software solutions. What is lacking is general-purpose and senseful education on IT
  • the lack of bandwith or even Internet connectivity in many areas of the world, in particular in developing and emerging economies, but also in many rural areas of developed countries, with an “horizontal” effect typical of most outcomes of globalization (dividing human beings in classes that are transversal to countries, and coupled by income)
  • the cost of hardware which, even if declining, is still a barrier for many people
  • the obscurity and the high cost of proprietary software stopping people and especially students to learn how things work, software in particular. The right to use, know, change and share technical knowledge about modern artefacts is an essential human right in knowledge societies.
  • the lack of translation of software and education resources in languages other than English, excluding all people in the world that do not receive the needed education in languages other then their local ones.

Why is Software Freedom a necessity and not a choice?

Proprietary software does not allow community participation in shaping the ICT to be used for education, and is not suitable for education since such solutions treat students as consumers. The Free software community (sometimes called free and open source software community) on the other hand produced the GNU/Linux operating system and a comprehensive stack of collaborative workspaces that enabled students to really learn ICT during the last 25 years. Most of the free software workspaces are made accessible for speakers of all languages of the world, including physically challenged students. The software freedom granted to the people (1. to use the software for any purpose; 2. to study how it works; 3. to modify it and 4. to distribute the modified software) is unquestionably the core source of the free software revolution that is being witnessed. Any software that grants these four freedoms is called Free Software. These freedoms are essential for students to learn how things work, and to share their experience, knowledge and collaborate without “legal fences”.

The software freedom makes it eminently suitable for any purpose, especially for education. The software used in education has to be freely available and accessible to all because education has to be universal. Moreover, the software has to be available in the language used by the community in that part of the world, for small the community may be. This is normally not possible with proprietary software because some communities are too small to satisfy the commercial interests of the company, plus because the main interest of globalized corporation is to “standardize” software solutions as well as human beings.

But the situation is different with Free Software. Since the source code is available for study and modification by anyone, students of computer science and software engineering are able to see code written by master programmers and learn from them, just as students of literature learn from works of great writers, or students of art or cinema learn from the works of great artists and movie makers. This is obviously not possible with proprietary software.

Any community that has people with reasonable software skills can customise the interface to show the menu and other items in their own language. They can also create fonts for the language if they are not available. And they can localise applications to suit their culture and environment.

Finally, the students who have computers in their homes can use the same software they use in their educational institutions without either breaking the law and using illegal software, or spending a lot of money to buy the same software.

Thus, Free Software is undeniably ideal for use in all educational institutions at all levels; for primary, secondary or higher education. Proprietary software keeps people divided and helpless, while Free Software empowers them. Furthermore, teachers using participatory pedagogies can use free software to nurture the much needed creativity and encourage students to critically think and reason with their minds, instead of becoming consumers of software “products” packaged by corporations, together with their “consumer ideology”.

It is important for the graduating students to become entrepreneurs or join the various agencies for employment. Considering this requirement it is essential that the syllabus in educational institutions focuses on skills and does not include any specific branded applications. Therefore, the syllabus should be neutral and not mention any particular brand.

Just as the software requires to be free, it is essential that learning and teaching resources including documentation, books, journals, and other media be released with a license (such as Creative Commons Attribution Share Alike) which grants similar freedoms for other resources. All these resources must also be encoded in an open standard so that the exchanged documents are decodable in all platforms ensuring interoperability.

Therefore

considering all the reasons mentioned above, we, the undersigned, call on all educational institutions, policy makers, students and teachers from all corners of the world to start fighting digital exclusion by:

  • discarding all proprietary software in favor of the exclusive use of Free Software
  • sharing knowledge at all levels with their friends and colleagues
  • teaching everybody that education and freedom to participate at all levels are basic needs and rights of all human beings
  • asking the State for quality education in ICT and beyond

Content is available under GNU Free Documentation License 1.3.

De verklaring is al door diverse vertegenwoordigers van scholen in- en buiten India ondertekend. Maar wat opvalt is dat in dit manifest de student centraal staat en niet de school.

Een aantal belangrijke punten:

  • Gesloten software is ongeschikt voor gebruik in het onderwijs omdat het studenten als consumenten behandelt in plaats van deelnemers aan een gemeenschap.
  • De vier vrijheden die vrije software garandeert, ziijn essentieel om te leren hoe dingen werken, kennis te delen en samen te werken zonder legale belemmeringen.
  • Software, die gebruikt wordt binnen het onderwijs moet beschikbaar zijn voor iedereen en dus universeel en bij voorkeur in ieders eigen taal.
  • Het beschikbaar zijn van de software code stimuleert studenten om te leren en zelf met software ontwikkeling aan de slag te gaan.
  • Door gebruik te maken van vrije software, kunnen alle studenten ook thuis beschikken over dezelfde software, zonder kosten of zonder de wet te overtreden.
  • Ook het onderwijsmateriaal moet zoveel mogelijk onder een vrije licentie en onder open standaaarden beschikbaar zijn opdat het gedeeld en uitgewisseld kan worden.

Op Twitter is elke dinsdag tussen 12.00 en 14.00 uur discussie over het onderwijs en Internet onder de hashtag #netwijs Ik zag dat het vandaag over de stelling ging: in het onderwijs moet meer gratis software gebruikt worden. Vrij en open source software is gratis, maar de waarde ervan is niet in geld uit te drukken. Bij vrije software draait het om de mogelijkheden tot leren, delen en samenwerken. Door dit niet te erkennen en te volharden in het “gemak” van het gebruik van gesloten software, zoals die van Microsoft  en Apple, behandelt de school, de student als consument en worden Nederlandse studenten wereldwijd op achterstand gezet.

Graag bij deze dan ook mijn bijdrage aan de #netwijs discussie, waarvoor ik helaas toch iets meer dan 140 tekens nodig had..

Voor wie meer wil weten over Vrije Software: In het kader van Software Freedom Day, wordt er  vrijdag een bijeenkomst gehouden in Amsterdam en zaterdag eentje  in Den Haag.

5 reakties

  1. 1 Ruben Haan:

    Een heel goed blog dit. Het is zo belangrijk dat leerlingen vrij zijn om zich te ontwikkelen. zeer verhelderend om dit te lezen. Ik kom nogal eens leerkrachten tegen die in een free-opensource omgeving (OpenSim) zoeken naar mogelijkheden voor educatie (erg leuk). Wat me dan altijd wel wat tegen valt is dat het eerste waar zij zich vaak druk over maken is hoe ze de bewegingsvrijheid van hun leerlingen kunnen beperken, in plaats van hoe hun vrijheid te steunen. Ik ben zelf niet de meest tactische/comunicatieve persoon maar hoop van harte dat iemand op dat gebied iets kan communiceren ook in het engels.
    Dat niet gratis goed is voor leerlingen, maar vrijheid.

    Bedankt Kletskous 😉

  2. 2 Catharina:

    @ Ruben: dank je wel en graag gedaan. Heb het idee dat het hoe en waarom van vrije software in het Nederlandse onderwijs eigenlijk nog amper leeft. Open source, hebben ze dan nog wel eens van gehoord, maar daar houdt het dan vaak mee op.

    Ook bij de weergave van de #netwijs discussie komt dat eigenlijk totaal niet uit de verf: http://netwijs.blogspot.com/2010/09/de-uitdaging-van-vrij-toegankelelijke.html

    Komt misschien ook doordat in Nederland het onderwijs en overheid sterk verweven zijn met het bedrijfsleven en dat heeft over het algemeen geen belang bij de inzet van vrije software.

    Uiteindelijk trekken de leerlingen/studenten aan het kortste eind, als heb ik ook wel de hoop dat zij het uiteindelijk zullen zijn, die vragen gaan stellen bij de gedwongen winkelnering op scholen en uberhaupt het nut van gesloten software.

    Ter illustratie, een oudere post van mij: http://www.kletskous.com/2008/02/06/ict-in-het-onderwijs-het-hoe-en-waarom-van-vrije-software/

  3. 3 Paul Voors:

    Een goed blog en vooral een uitstekend statement om open source in het onderwijs te promoten. Naast de al genoemde redenen, zie ik nog een belangrijk punt: de kosten. Het is terloops genoemd, maar ik vind het heel belangrijk. Open source software maakt heb mogelijk, dat ook minder bedeelden volledig kunnen profiteren van de mogelijkheden die internet en ICT bieden.

    Open source software maakt het mogelijk, dat ook minder bedeelden volledig kunnen profiteren van de mogelijkheden die internet en ICT bieden.

    Er zit echter wel een addertje onder het gras. Open source software wordt weliswaar kosteloos aangeboden, maar er is wel door mensen aan gewerkt om het te maken en als je werk levert, mag je daarvoor betaald worden. Als software gratis wordt aangeboden, moet er voor de ontwikkelaars wel een alternatief winstgevend business/verdien-model beschikbaar zijn. Voor algemene zaken als een besturingssysteem, of een mail-server zal dat geen probleem zijn, voor specifieke leer-software ligt dat een stuk lastiger.

  4. 4 Catharina:

    @Paul – Ten eerste denk ik dat het merendeel van de thuisgebruikers software illegaal gebruikt. Wie koopt er nu een MS Office-licentie voor honderden euro’s of Adobe Photoshop? Binnen het onderwijs worden overigens ook grote kortingen geboden door de “huisdealers” Microsoft en Adobe.

    Ik heb eerlijk gezegd totaal geen overzicht vwb de specifieke leer-software die er binnen het onderwijs wordt gebruikt. Wel zijn er speciaal op het onderwijs gerichte distro’s zoals Edubuntu, die leersoftware bieden. Of dat een adequate vervanging is? Geen idee.

    Wat ik wel weet is dat er complete open source electronische leeromgevingen zijn, zoals Moodle, die vaak beter uit testen komen dan gesloten ELO’s.

    Mensen hebben belangen om dingen te doen en dat is zeker niet alleen maar geld. Maar ook binnen open source wordt geld verdiend, niet met het verkopen van de software, maar met het bieden van ondersteuning, zie Acquia (Drupal), Canonical (Ubuntu), RedHat, etc.

  5. 5 Maak jezelf en de wereld een beetje vrijer en stap over naar Ubuntu 11.04 | Kletskous:

    […] omdat hun leersysteem niet werkt met andere besturingssystemen. Overigens is het gebruik van Microsoft’s gesloten source software in het onderwijs uberhaupt al niet zo slim.. En nee omdat Ubuntu, Linux en andere open source software toch wel doorgaan en geleidelijk zullen […]

  6. RSS RSS feed voor reakties op dit bericht.

Plaats een reaktie

Reaktie

Jij

 


Lees meer:

«
»


© Kletskous
Creative Commons License
Op dit werk is eenCreative Commons Licentie van toepassing.
(Op foto''s en andere non-tekstbestanden zit copyright van de respectievelijke eigenaars)